Okutegeera ensengekera n’ebikozesebwa mu waya z’amasannyalaze .
Cables zeetaagisa nnyo mu mbeera ez’enjawulo. Ziyamba okuleeta amasannyalaze mu maka gaffe, ebizimbe, ne mu makolero gaffe. Mu kitundu kino, ojja kusoma ku waya ki, ebitundu ebikola waya, n’ebintu ebikolebwamu waya ki. Kino bwe tunaamanya, tujja kusobola okulonda waya entuufu ku buli mulimu.
Cable y’amasannyalaze kye ki?
Omuguwa gw’amasannyalaze gwe kibinja kya waya oba kondakita eziteekebwa wamu. Kikozesebwa okutwala amasannyalaze oba obubonero okuva mu kifo ekimu okudda mu kirala. Cable yeetaagibwa nnyo mu nkola yonna ey’amasannyalaze. Kikakasa nti amasannyalaze gatambula bulungi, nga tegalina bulabe era nga gatambula bulungi. Kyetaagisa mu maka, mu makolero, ne mu bifo eby’olukale.
Ebitundu bya waya y’amasannyalaze bye biruwa?
Cables zirina ebitundu ebikulu ebiwerako. Mu bino mulimu kondakita, insulation, shielding oba armor, outer sheath, ne fillers. Ebitundu bino bikakasa nti waya ekola bulungi. Buli kitundu kiyamba okufuula waya ennywevu, obukuumi, era empanvu-okuwangaala.
Kondakita wa waya: Omusingi gw’amasannyalaze agatambuza .
Kondakita gwe mutima gwa cable. Kye kitundu mu butuufu ekitambuza amasannyalaze. Kondakita omulungi asobozesa amasannyalaze okukulukuta amangu era ayamba okuziyiza okusaasaanya amaanyi. By’okozesa ku kondakita bikola enjawulo nnene mu nkola ya cable, amasannyalaze gayinza okutuuka, n’ebbanga lya waya eno bw’eneemala.
Wano waliwo ebikozesebwa bitaano ebya bulijjo ebya kondakita:
1.Copper Conductor:Ekikomo kye kisinga okubeera kondakita. Kirina obutambuzi obw’amaanyi n’obugumu obulungi ennyo. Ekyuma kino kirungi nnyo mu kukkiriza amasannyalaze okukulukuta. Tefuna buwuka era ewangaala ebbanga ddene. Ekikomo kisangibwa mu mirimu egy’enjawulo.
2.Omukozi wa Aluminiyamu:Obutambuzi bwayo butono ebitundu nga 40% okusinga ekikomo. Naye nga kiweweevu nnyo ate nga kigula kitono. Olw’okuba kizitowa kitono, kyangu okukwata n’okuteeka. Aluminiyamu asaanira pulojekiti z’amasannyalaze ezirina ebanga eddene oba ebyetaago ebikakali. Abantu basinga kugikozesa mu bbanga erya waggulu -layini z’amasannyalaze eza vvulovumenti ne waya ennene.
3.Conductor wa Bridge / Twisted Pair Kondakita:Kondakita ono alimu kondakita bbiri oba okusingawo ezikyusiddwa wamu. Kiyamba okukendeeza ku kutaataaganyizibwa kw’amasannyalaze (EMI) n’okumalawo amaloboozi. Kitera okukozesebwa mu layini z’amasimu, layini za data, n’enkola endala ez’empuliziganya ezeetaaga okutambuza obubonero obulungi n’okukola obulungi.
4.Kukondo ow'eby'okulwanyisa:Kondakita ono alina layeri y’ekyuma eyongezeddwa waggulu okusobola okukuuma. Layer eno ey’enjawulo ewa cable amaanyi era ekuuma obutayonoonebwa. Bino birungi nnyo mu bifo awayinza okwonooneka, ng’ebifo ebiri wansi w’ettaka oba mu bitundu by’amakolero ebirimu abantu abangi nga mulimu ebyuma bingi.
5.Omukozi wa Ribbon:Kaabuyonjo eno eya flat erimu kondakita entono eziwera ezikwatagana. Kikekkereza ekifo era kyangu okutegeka. Ekozesebwa nnyo mu kompyuta, ebyuma ebikuba ebitabo, n’ebyuma ebirala eby’amasannyalaze ebyetaaga okutambuza obubonero bungi mu kifo ekitono.
Cable Insulation: Okukuuma kondakita .
Insulation ezinga kondakita. Ekuuma akasannyalazo munda ne kalemesa abantu okufuna amasannyalaze. Insulation era ekuuma waya okuva ku bbugumu, amazzi n’eddagala. Okuziyiza okulungi kuyamba cable okusigala nga tewali bulabe. Kigifuula okumala ekiseera ekiwanvu era kikendeeza ku mikisa gy’obuzibu bw’enkola.
Okuziyiza ebbugumu mu bugumu:Ekika kino eky’okuziyiza amazzi tekikyuka ku ddaala lya kemiko nga kibuguma. Ekintu ekisinga okukozesebwa wano ye polyvinyl chloride (PVC). Ojja kutera okukiraba mu waya z’awaka. Ekintu kino kikozesebwa okutuuka ku diguli 70 .
Okuziyiza ebbugumu mu bbugumu:Ekika kino kikyuka ku ddaala ly’eddagala nga kibuguma, kale kisigala nga kinywevu ng’ebbugumu liri waggulu. Ebika ebisinga okumanyibwa bye bino: cross-Polyethylene (XLPE) ne ethylene propylene rubber (EPR). Ebintu bino bisobola okukozesebwa mu waya ezituuka ku bbugumu eringi nga 90℃.
Waliwo ebika ebirala ebya insulation layers z’osobola okukozesa. Okugeza ebimu ku bintu bino mulimu polyurethane (pur), silikoni, polyethylene (PE), ne kapiira ak’obutonde.
Cable shielding oba Armor: Obukuumi bw’ekyuma .
Okukuuma oba ebyokulwanyisa byetoolodde waya n’ekyuma ekiyitibwa layer. Kino kiyamba okuziyiza okutaataaganyizibwa kw’obubonero n’okwonooneka kw’omubiri. Okuziyiza n’ebyokulwanyisa byetaagisa nga waliwo amaloboozi mangi ag’amasannyalaze oba nga waya eyinza okunyigirizibwa oba okusala. Wano waliwo ebika ebya bulijjo:
Tin-Okuluka ekikomo ekissiddwaako:Ewa ebitundu nga 80% okubikka ate nga erina shielding ey’amaanyi. Abantu basinga kugikozesa kukola mulimu gwa makolero n'amaanyi-Power work.
Okuzinga waya y’ekikomo:Kirina okukyukakyuka okulungi n'okuziyiza-Twist. Ojja kutera okukiraba mu robotic setups oba applications ezitambula.
Aluminiyamu-Ekipande ky'obuveera ekikaluba:Kizitowa era kiziyiza bulungi eddoboozi eringi-Frequency. Era kikuuma amayengo ga masanyalaze aga magineeti. Bangi bakikozesa mu waya z’empuliziganya n’okusindika data.
Cable Outer Sheath: layer ey’obukuumi obw’enjawulo .
Ekikuta eky’ebweru kye layeri esinga ebweru ku waya. Ekuuma ebitundu byonna ebiri munda mu waya nga tebirina mazzi, ebbugumu, omusana, eddagala, n’okwonooneka kwonna okw’omubiri. Sheath eno era eyamba cable okulabika obulungi ate nga kyangu okugiteeka.
Polyvinyl chloride (PVC) ekikuta:ssente entono, obukuumi, n’okukyukakyuka. Kirungi nnyo ku waya z’awaka n’ez’obusuubuzi.
Polyolefin (PO) Ekikuta:Okuziyiza omuliro, halogen-Free, era kikendeeza ku mukka mu mbeera y’omuliro. Kitera okukozesebwa mu bifo eby’olukale nga bbaasi, ebifo eby’amaduuka oba amasomero.
Ekikuta kya kapiira:Soft, flexible, era ewangaala. Kitera okukozesebwa ku bikozesebwa ebikwatibwako, ebyuma ebinene, ne mu bifo we bazimba.
Polyurethane (pur) ekikuta:Ekikuta kino kya maanyi nnyo era kiyimiridde bulungi ku mafuta, okusiiga, n’eddagala erikambwe. Kituufu ku bifo ebikalu nga emirimu gy’oku nnyanja n’amakolero amazito.
Cable Filler: Okukuuma ekifaananyi .
Ebijjuza bijjuza ebituli wakati w’ebitundu eby’omunda ebya waya. Ziyamba okukuuma waya wamu n’okukwata ekifaananyi kyayo ekyekulungirivu. Fillers era zifuula cable okuba ey’amaanyi era nga zisaanira okuteekebwa mu ngeri ennyangu. Bayimiriza obulabe obutabaawo nga basala ku kusiiga wakati w’ebitundu.
Ebintu ebijjuza bitera okuba n’ebintu nga polypropylene tape, non-omuguwa gwa PP ogulukibwa, n’omuguwa gwa hemp. Si bya bbeeyi era tebirumya cable core mu ngeri yonna.
Buli kitundu kikola kinene nnyo mu kukuuma waya ng’ekola bulungi era nga terimu bulabe. Ebitundu eby’enjawulo biyamba abantu okuteeka waya mu bibinja. Kino kyanguyiza okumanya ebikulu ebigikwatako. Bw’omanya kino, osobola okulonda waya esinga obulungi ku byetaago byo ebitongole. Okumanya ebisingawo ku bitundu bya cable, tukusaba otuukirire kati!
